Jump START

Kitlesel olay · Yerinde triyaj

Jump START Triyaj

START'ın çocuklara uyarlanmış hâli · 1–8 yaş

1–8 yaş arası çocuklarda uygulanır. 1 yaşın altındaki bebeklerde hemen tıbbi triyaja geçilir; renk kodu tıbbi triyajdan sonra verilir.

  1. 1 · Yürüme

    Güvenli alanı belirle, yüksek sesle kendini tanıt ve seslen: “Yürüyebilen herkes güvenli alana gelsin.”

    Yaralı çağrıya uyup yürüyebiliyor mu?

Renk kodları

  • Kırmızı · Acil (Immediate)Müdahale edilmediği takdirde hayati riski olan, acil bakım verildiğinde kurtarılabilecek hastalar. Öncelikli olarak acil tedavisi yapılır ve sevk edilir.
  • Sarı · Geciktirilebilir acil (Delayed)Tıbbi müdahale gereken, ancak kırmızı kodların bakımı ve sevki sürerken beklemesi hâlinde hayati risk taşımayan yaralılar. Kırmızı kod yoksa ilk bu grubun bakımı ve sevki sağlanır.
  • Yeşil · Acil değil (Minör)Kendi başına yürüyebilen, hafif yaralı; tıbbi bakıma ihtiyacı olan ancak acil tıbbi bakıma ihtiyacı olmayan hastalar. En son sırada tedaviye ve gözleme alınır.
  • Siyah · Ölü (Deceased)Kesin ölüm bulguları olan veya olayın büyüklüğüne göre müdahaleye rağmen kurtarılamayacak hastalar. Acil bakım verilmez veya tüm hastaların bakımı bittikten sonra müdahale edilir.

Dikkat edilecekler

  • Solunum değerlendirmesinde alt ve üst sınır 15–45/dk'dır.
  • Spontan solunumu olmayan çocukta hava yolu açıldığında solunum yoksa karotis nabzına bakılır: nabız yoksa siyah kod; nabız varsa 5 kurtarıcı soluk verilir, sonrasında solunum yoksa siyah, varsa kırmızı kod.
  • Aynı triyaj kategorisindeki hasta/yaralılar arasında çocuklara öncelik verilmesi uygun bir yaklaşımdır.
  • Her yaralının ilk triyajı mümkün olduğunca kısa sürede, ideal olarak 30–60 saniyede tamamlanır.
  • Solunum veya dolaşım kriterlerinden birinde renk koduna ulaşılırsa sonraki kriter değerlendirilmez; kod verilir ve sonraki yaralıya geçilir.
  • Yerinde triyajda yalnızca yaşam kurtarıcı basit girişimler yapılır: hava yolunu açma (manuel, OPA/NPA), masif kanama kontrolü ve uygun pozisyon, açık göğüs yarasını kapatma, gerektiğinde tansiyon pnömotoraksta iğne dekompresyonu.
  • Triyaj dinamiktir: yaralılar belirli aralıklarla yeniden değerlendirilir (re-triyaj). Durumu kötüleşenin kodu daha acil bir kategoriye çevrilir; yeşil kodlular da sonradan yeniden değerlendirilir.
  • Karar verilemiyorsa hasta yararına daha acil kategori seçilebilir; ancak gereğinden yüksek öncelik sınırlı kaynakların etkin kullanımını azaltır.
  • Triyaj kartında triyaj sırasında yalnızca renk kodu işaretlenir; diğer bilgiler sonra tedavi ve nakil ekiplerince doldurulur.
  • Yıldırım çarpmasında ters triyaj uygulanır: solunumu veya dolaşımı duran hastalara öncelik verilir.

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı ASHGM, TİLYAD “Triyaj” eğitim sunumu ve Jump START Triyaj akış şeması. Eğitim sunumu · Vaka protokolü